İş Kazası Tazminatı
İŞ KAZASI NEDİR?
İş kazası işçinin, işyeri alanı içerisinde veya işyeri dışında işverenin bir işinde meydana gelen, işçiye bedenen veya ruhen zarar veren olaydır.
İş kazası tanımı sadece çalışırken meydana gelen kazalar ile sınırlı değildir. Örneklemek gerekirse, işveren firmanın aracı ile işlerine gidip gelirken yolda başlarına gelen herhangi bir kaza da iş kazası olarak değerlendirilir.
Bir iş kazası olduğunda işçi bundan hemen zarar görmeyip sonradan rahatsızlık ortaya çıkabilir. Bu durumda da olay iş kazasıdır. Bir olayın iş kazası olarak sayılması için işçinin olay anında hemen bir zarara uğraması şart değildir. Kaza anından sonra ortaya çıkan bedeni ve ruhi rahatsızlıkların kazaya bağlı olduğu ilgili kurumlarca tespit edilirse, üzerinden uzun zaman geçmiş de olsa, bu kaza da iş kazası olarak değerlendirilir.
İş kazası olduğunda işveren hemen ilgili kurumlara bu olay ile ilgili bilgi vermek zorundadır. Eğer işveren bu bildirimi yapmadıysa işçiler de bu bildirimi yapabilir.
SGK’nın ilgili bölge müdürlüğüne başvurulduktan sonra SGK hemen olay yerine müfettişlerini göndermek zorundadır. Müfettişlerin tuttuğu rapora göre olayın iş kazası olup olmadığına karar verilir. İşçi ve işverenin olayın gerçekleşmesi konusundaki kusur oranları tespit edilir. Bu nedenle, müfettişlerin kaza yeri incelemelerinde kazaya uğrayan işçi eğer orada olabilecek durumda ise mutlaka bulunmalıdır. Eğer kazazede işçi bulunamıyorsa olayı gören işçi arkadaşları mutlaka müfettişlere bilgi vermelidirler. Ayrıca müfettiş raporlarına kazayı gören işçiler tanık olarak isimlerini yazdırmalıdır.
MADDİ TAZMİNAT TALEBİ
İş kazası sonucu ruhen veya bedenen zarara uğrayan işçiler maddi ve manevi olmak üzere iki farklı türde tazminat talep edebilirler. Ayrıca işçi ölmüşse bu tazminatları işçinin desteğinden yoksun kalan mirasçıları da açabilirler.
Maddi tazminat davası ile bu kaza dolayısıyla işçi tarafından ödenen tedavi giderleri, oluşan kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması nedeniyle uğranılan zararlar, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar gibi benzeri maddi zarar kalemleri işverenden talep edilir. Burada amaç, iş kazası olmasaydı işçi hangi maddi durumda olacaksa o durumun oluşmasını sağlamaktır. Bu nedenle iş kazası dolayısıyla çalışamayan işçi çalışamamasından kaynaklanan kayıplarının yanında iş gücü kaybı nedeniyle gelecekte sağlamaktan yoksun kaldığı ücretini işverenden isteyebilmektedir. Burada zarar hesaplanırken işçinin iş görebilme çağı ve muhtemel yaşam süresi göz önünde bulundurulan önemli hususlardandır.
Belirtmek gerekir ki tazminat miktarı SGK tarafından karşılanmayan zararla sınırlıdır ve işçinin kusuru tazminatta indirim sebebidir.
İş kazası sonucu işçi yaşamını kaybetmişse, işçinin bakımını sağladığı yakınları ölen işçinin desteğinden yoksun kaldıkları için işverenden destekten yoksun kalma tazminatı adı altında maddi tazminat talep edebilirler.
MANEVİ TAZMİNAT TALEBİ
İş kazası nedeniyle zarara uğrayan işçi, işverenden maddi tazminat yanında manevi tazminat talep edebilir. İşçinin uğradığı ağır bedensel zararlar işçiyi ruhen etkileyeceğinden manevi tazminat talebi mümkündür. Ayrıca iş kazası dolayısıyla hayatını kaybeden işçinin yakınları da duydukları ruhsal acı nedeniyle işverene karşı manevi tazminat davası açabilirler.
Manevi tazminatın belirlenmesinde olayın oluş şekli, tarafların kusur oranları, duyulan elem ve ızdırap, tarafların ekonomik ve sosyal durumları göz önünde bulundurulur.
İş kazası dolayısıyla açılacak olan maddi ve manevi tazminat davaları özel mahkemeler olan İş Mahkemelerince görülüp karara bağlanır. Bu davalar uzmanlık gerektiren davalar olup, teknik hesaplamaların dikkatli yapılması ve delillerin eksiksiz sunulup, toparlanması davanın seyri için çok önemlidir. Dolayısıyla hak kaybını önleyebilmek bu konuda uzman yardımı almak lehinize olacaktır.