Deneme Süresi Nedir, Size Ne Kazandırır?
Nedir?
Deneme süresi, işçi veya işverene iş sözleşmesini bu süre içerisinde tazminatsız ve bildirimsiz olarak feshedebilmesine olanak tanımaktadır. Deneme süresi içerisinde işçi, yasalarla kendisine verilen özlük ve işçilik haklarından faydalanır, çalışması karşılığı ücretini alır, istediği herhangi bir sendikaya üye olabilir, hatta işyerinde varsa greve katılması da yasal olarak mümkündür. Ayrıca işçinin SGK bildiriminin yapılması da zorunludur.
İşe yeni alınacak bir aday işçi ile iş sözleşmesi imzalanmadan önce yapılan mülakatlar adayın alınacağı pozisyona uygunluğunu tam olarak ortaya koyamaz. Deneme süresi ile işçinin işyerindeki çalışma koşullarına uyum sağlaması, yapılan işin niteliğini kavraması, mesleki tecrübelerinden yararlanıp yararlanmayacağı gibi konuların öğrenilebilmesi amaçlanmaktadır.
4857 Sayılı İş Kanunu’nun 15. Maddesi “taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak, deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir.’ hükmüne yer vermiştir.
Ne kazandırır?
İş Kanunda kıdem tazminatı, yıllık izin ve iş güvencesi hükümlerinden farklı olarak ihbar süresi ve ihbar tazminatı için herhangi bir asgari çalışma şartı aranmamıştır.
Bu nedenle deneme kaydı bulunmayan hallerde iş sözleşmesi bir gün bile sürse en az iki hafta ihbar tazminatı gündeme gelecektir. Örnek olarak aylık 4.000TL brüt maaş alan işçinin brüt ihbar tazminatı bedeli yaklaşık 1.800TL olmaktadır. İhbar tazminatı, iki haftalık süreye karşılık gelen aylık brüt gelir (giydirilmiş aylık brüt ücret) üzerinden hesaplanır.
Deneme süresinin akdedilmesi halinde ise, iş sözleşmesini deneme süresi içinde feshedecek olan işçi ve işveren açısından bildirim şartı ve ihbar tazminatı yükümlülüğü söz konusu olmayacaktır.