Meslek Hastalığı
MESLEK HASTALIĞI NEDİR?
Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir.
Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun;
- Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları tarafından usûlüne uygun olarak düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi,
- Kurumca gerekli görüldüğü hallerde, işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koyan denetim raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi, sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunludur.
Meslek hastalığı, işten ayrıldıktan sonra meydana çıkmış ve sigortalı olarak çalıştığı işten kaynaklanmış ise, sigortalının bu Kanunla sağlanan haklardan yararlanabilmesi için, eski işinden fiilen ayrılmasıyla hastalığın meydana çıkması arasında bu hastalık için Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirtilen süreden daha uzun bir zamanın geçmemiş olması şarttır.
Herhangi bir meslek hastalığının klinik ve laboratuvar bulgularıyla belirlendiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin işyerindeki inceleme sonunda tespit edildiği hallerde, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık Kurumun veya ilgilinin başvurusu üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı ile meslek hastalığı sayılabilir.
Meslek hastalığının iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bildirim üzerine gerekli incelemeler kurumun yetkilendirdiği memurları vasıtasıyla yapılır. Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte belirlenmiş hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması hususunda çıkabilecek uyuşmazlıklar, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.
MESLEK HASTALIĞI NEDENİYLE TAZMİNAT
MADDİ TAZMİNAT
Meslek hastalığına yakalanan sigortalı bu nedenle ödediği tedavi giderleri, çalışma gücünün sarsılması dolayısıyla mahrum kaldığı kazancı, ekonomik geleceğinin sarsılması dolayısıyla uğradığı kayıpları ve zararını işverenden talep edebilir.
Burada amaç, hastalık olmasaydı işçi hangi maddi durumda olacaksa o durumun oluşmasını sağlamaktır. Bu nedenle hastalık dolayısıyla çalışamayan işçi çalışamamasından kaynaklanan kayıplarının yanında iş gücü kaybı nedeniyle gelecekte sağlamaktan yoksun kaldığı ücretini işverenden isteyebilmektedir. Burada zarar hesaplanırken işçinin iş görebilme çağı ve muhtemel yaşam süresi göz önünde bulundurulan önemli hususlardandır.
Belirtmek gerekir ki tazminat miktarı SGK tarafından karşılanmayan zararla sınırlıdır ve işçinin kusuru tazminatta indirim sebebidir.
Meslek hastalığı sonucu işçi yaşamını kaybetmişse, işçinin bakımını sağladığı yakınları ölen işçinin desteğinden yoksun kaldıkları için işverenden destekten yoksun kalma tazminatı adı altında maddi tazminat talep edebilirler.
Destekten yoksun kalma tazminatının amacı ise; işçinin destek sağladığı yakınının melek hastalığı sonucu ölüm meydana gelmeseydi destekten ne kadar yardım görecek idiyse o miktarın karşılanmasıdır.
Desteklenenlerin mutlaka mirasçı veya bakmakla yükümlü bulunulan kişiler olması gerekmez. Ölen kişinin çocukları, eşi, baktığı kişiler, nişanlısı bu tazminata hak kazanabilir. Burada önemli olan ölen işçinin bu kişilere fiili ve devamlı yardımı olmalı ve yine bu kişilerin bakım ihtiyacı bulunmalıdır.
Burada tazminat alacaklısının zenginleşmesinin önüne geçilmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için de desteklenen kişi destek olanın mirasçısı ise elde ettiği miras, hesaplanan zarardan düşürülmektedir.
MANEVİ TAZMİNAT
Meslek hastalığı sonucu zarara uğrayan işçi maddi tazminatın yanında manevi tazminat da talep edebilir. İşçinin uğradığı ağır bedensel zararlar işçiyi ruhen etkileyeceğinden manevi tazminat talebi mümkündür. Ayrıca iş kazası dolayısıyla hayatını kaybeden işçinin yakınları da duydukları ruhsal acı nedeniyle işverene karşı manevi tazminat davası açabilirler.
Manevi tazminatın belirlenmesinde olayın oluş şekli, tarafların kusur oranları, duyulan elem ve ızdırap, tarafların ekonomik ve sosyal durumları göz önünde bulundurulur.
Meslek hastalığı dolayısıyla açılacak olan maddi ve manevi tazminat davaları özel mahkemeler olan İş Mahkemelerince görülüp karara bağlanır. Bu davalar uzmanlık gerektiren davalar olup, teknik hesaplamaların dikkatli yapılması ve delillerin eksiksiz sunulup, toparlanması davanın seyri için çok önemlidir. Dolayısıyla hak kaybını önleyebilmek bu konuda uzman yardımı almak lehinize olacaktır.